Jak Zdobyć Świadectwo Maszynisty
Gdzie odbywają się egzaminy na świadectwo maszynisty?
Obecnie, egzamin państwowy na to uprawnienie jest przeprowadzany wyłącznie przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego (UTK). Miejscem, w którym odbywają się te egzaminy, jest specjalnie utworzone Centrum Egzaminowania i Monitorowania Maszynistów (CEMM), zlokalizowane w Warszawie.
Kto wydaje świadectwo maszynisty i jaka jest różnica między licencją a świadectwem?
Jeśli otrzymałeś licencję maszynisty, jesteś już o krok bliżej od tego, by wykonywać ten zawód. Kolejnym etapem jest uzyskanie świadectwa maszynisty.
Jak wygląda szkolenie na świadectwo maszynisty?
Szkolenie na świadectwo maszynisty jest znacznie dłuższe od szkolenia na licencję i może potrwać do kilkunastu miesięcy. Jego długość zależy od rodzaju i zakresu zdobywanych uprawnień.
Uprawnienia dzielą się na dwie kategorie A i B. Kategorie dzielą się na podkategorie. Podział związany jest z charakterystyką wykonywanych zadań oraz rodzajem przewozów:
| A | B |
|---|---|
| A1 lokomotywy manewrowe A2 pociągi robocze A3 kolejowe pojazdy specjalne A4 wszelkie inne lokomotywy, kiedy używane są do przetaczania A5 tabor kolejowy nieobjęty tymi kategoriami | B1 przewóz osób B2 przewóz towarów |
Na badania lekarskie oraz szkolenie kieruje Cię pracodawca.
Na szkoleniu zdobędziesz wiedzę i praktyczne umiejętności. Zapoznasz się z typami pojazdów kolejowych i infrastrukturą kolejową.
Program szkolenia składa się z trzech części:
-> stażu stanowiskowego i szkolenia praktycznego,
-> szkolenia teoretycznego,
-> prowadzenia pojazdu kolejowego pod nadzorem.
Część szkolenia możesz odbyć przy użyciu symulatora kolejowego.
Pierwsza część szkolenia składa się z trzech modułów:
-> pracy przy naprawie i utrzymaniu taboru kolejowego,
-> pracy przy czynnościach rewidenta taboru,
-> pracy przy czynnościach maszynisty.
W zależności od podkategorii uprawnień moduł dotyczący naprawy i utrzymania taboru kolejowego trwa od 80 do 160 godzin szkoleniowych. Moduł dotyczący pracy przy czynnościach rewidenta to 40 godzin szkoleniowych. Część szkolenia związana z pracą przy czynnościach maszynisty to od 60 do 80 godzin szkoleniowych.
Uwaga!
Czas szkolenia może zostać skrócony w części praktycznej o okres, w którym byłeś zatrudniony na stanowisku rewidenta taboru lub innym, na którym wykonywałeś czynności obejmujące naprawę i utrzymanie taboru kolejowego.
Druga część szkolenia różni się programem w zależności od podkategorii świadectwa. Pierwsza grupa to podkategorie A1, A4 oraz B. Druga – A2, A3 i A5. Ta część szkolenia to zarówno wykłady, jak i zajęcia praktyczne. Dotyczą one znajomości taboru kolejowego oraz infrastruktury kolejowej.
W trzeciej części szkolenia zostaniesz dopuszczony do prowadzenia pojazdów kolejowych. Będzie się to odbywało pod nadzorem pełnoprawnego maszynisty. Liczba godzin jazd zależy od rodzaju i liczby podkategorii świadectwa, na które się szkolisz.
Na zakończenie kursu Twoje umiejętności zostaną skontrolowane przez ośrodek szkolenia w formie sprawdzianu wiedzy i umiejętności. Egzaminator w trakcie jazdy praktycznej oceni Twoje umiejętności prowadzenia pojazdów kolejowych na infrastrukturze zarządców, na których odbywało się szkolenie. Jeśli uzyskasz pozytywny wynik, Twój pracodawca zapisze Cię na właściwy egzamin na świadectwo maszynisty. Zapisy na egzamin odbywają się za pośrednictwem aplikacji maszynista.gov.pl.
Jak wygląda egzamin na świadectwo maszynisty?
Egzamin na świadectwo maszynisty przeprowadzany jest przez Prezesa UTK w Centrum Egzaminowania i Monitorowania Maszynistów. Składa się on z dwóch części: teoretycznej oraz praktycznej.
Część teoretyczną egzaminu na świadectwo maszynisty przeprowadza się w formie:
1) elektronicznego testu jednokrotnego wyboru – pytania na teście są generowane w czasie rzeczywistym za pomocą systemu teleinformatycznego (tak jak podczas egzaminu na licencję) oraz
2) zadań do wykonania z użyciem symulatora pojazdu kolejowego.
Test składa się ze 100 pytań. Dotyczą one trzech obszarów:
-> infrastruktury kolejowej – 60 pytań,
-> pojazdu kolejowego – 25 pytań,
-> znajomości sygnalizacji kolejowej – 15 pytań.
Za każdą poprawną odpowiedź otrzymasz 1 pkt. Test zaliczysz, jeśli uzyskasz 75 pkt., w tym przynajmniej po 50 proc. z zakresu infrastruktury i pojazdu kolejowego oraz 100 proc. z pytań dotyczących sygnalizacji kolejowej.
Prezes UTK opracowuje i ustala wykaz pytań egzaminacyjnych. Pytania nie są upubliczniane (nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej).
Jeśli zaliczyłeś test, zostaniesz dopuszczony do kolejnej części. Drugi etap części teoretycznej egzaminu odbywa się
na symulatorze pojazdu kolejowego. Otrzymasz do wykonania 5 zadań zgodnie z przygotowanym scenariuszem prowadzenia pociągu albo jazdy manewrowej (w zależności od kategorii świadectwa, o którą się ubiegasz). Dwie symulacje dotyczą standardowych zadań realizowanych przez maszynistę. Trzy symulacje obejmują sytuacje losowe (nagłe, nieprzewidziane sytuacje lub czynniki, które mają źródło w systemie kolejowym i poza tym systemem, sytuacje niebezpieczne). Egzaminatorzy, którzy przygotowują dla Ciebie scenariusz, mają do dyspozycji ponad 7000 km linii kolejowych, które są odzwierciedlone w symulatorach. Dobiorą zadania, które będą odpowiadać szlakom, które znasz.
Jeśli uzyskałeś pozytywny wynik z części teoretycznej, zostaniesz dopuszczony do części praktycznej egzaminu na świadectwo maszynisty.
Część praktyczna egzaminu na świadectwo maszynisty polega na prowadzeniu pojazdu kolejowego po infrastrukturze kolejowej, której dotyczy egzamin. Pojazd kolejowy oraz trasę, niezbędne do przeprowadzenia tej części egzaminu, zapewnia Twój pracodawca. To on zapisze Cię na egzamin. Termin i miejsce egzaminu muszą zostać uzgodnione z Prezesem UTK.
Twoje umiejętności oceni dwóch egzaminatorów: jeden wskazany przez Prezesa UTK, drugi przez ośrodek, w którym odbyłeś szkolenie.
Szczegóły egzaminu na świadectwo maszynisty są zapisane w rozporządzeniu. Określa ono zakres wiedzy i umiejętności, które są objęte egzaminem, tryb jego przeprowadzania i formę przygotowania do niego.
Zdałeś egzamin – co dalej?
Świadectwo maszynisty wydaje Twój pracodawca. Formę świadectwa określa załącznik II do rozporządzenia (UE) nr 36/2010.
Z chwilą otrzymania tego dokumentu jesteś maszynistą!
Świadectwo maszynisty uprawnia Cię do prowadzenia pociągu lub pojazdu kolejowego u przewoźnika kolejowego lub zarządcy, który je wydał. Z uprawnień korzystasz zgodnie z przyznaną kategorią, czyli na określonej infrastrukturze kolejowej oraz określonym typie pojazdu.
Aby Twoje świadectwo maszynisty było ważne, musisz przechodzić okresowe badania lekarskie i psychologiczne oraz uzyskać orzeczenie lekarskie, które potwierdza spełnienie wymagań zdrowotnych, fizycznych i psychicznych. Jesteś również zobowiązany do okresowej kontroli znajomości infrastruktury, typów pojazdów kolejowych i języków (jeśli dotyczy) w ramach sprawdzianów wiedzy i umiejętności.
Uwaga!
Świadectwo maszynisty wygasa z dniem rozwiązania lub wygaśnięcia umowy o pracę lub innego stosunku prawnego, który wiąże maszynistę z przewoźnikiem kolejowym lub zarządcą infrastruktury kolejowej.
